Nhu cầu và thị trường trầm hương -Nhu cầu trầm hương đang tăng trên toàn cầu, thúc đẩy bởi xu hướng wellness và nhận thức về lợi ích sức khỏe. Thị trường trầm hương toàn cầu được dự báo tăng trưởng cao với tốc độ CAGR 7%. Các sản phẩm phổ biến là nhang, tinh dầu, và trang sức, với nhu cầu đặc biệt cao ở các thị trường như Trung Quốc, Ấn Độ, và Trung Đông (UAE). Tại Việt Nam, ngành trầm hương có tiềm năng lớn, nhưng cần chiến lược phát triển toàn diện để khai thác và đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường nội địa và quốc tế.
Trầm hương có nhiều công dụng đặc biệt, khó có sản phẩm thay thế. Nhu cầu trầm hương vào mục đích làm thuốc chữa bệnh, làm hương liệu sản xuất hoá mỹ phẩm và dùng vào mục đích tín ngưỡng ngày càng gia tăng. Theo CITES, khối lượng mua bán trầm hương trên thị trường thế giới thời kỳ 1995 – 1997 khoảng 1.350 tấn (số liệu của Đài Loan trong khoảng thời gian này hơn 2.050 tấn).
Theo thống kê của TRP, khoảng 5 năm gần đây khu vực Đạo giáo và Hồi giáo sử dụng hơn 2.500 tấn trầm các loại. Ngành hoá mỹ phẩm mỗi năm nhu cầu khoảng 5.000 lít tinh dầu trầm hương loại tốt, nhưng mới đáp ứng được khoảng 100 lít.
Nhu cầu và thị trường trầm hương
Trầm hương mua bán trên thị trường hầu hết là khai thác từ thiên nhiên. Các nước có nguồn trầm hương cung cấp cho thế giới tập trung chủ yếu ở khu vực Đông Nam Á và vài nước Nam Á như Ấn Độ, Bangladesh, Bhutan.
Tuy nhiên, nạn khai thác trầm hương vào những thập niên cuối của thế kỷ XX có tính chất hủy diệt cây dó, làm cho nguồn cung cấp trầm hương trên thị trường ngày càng cạn kiệt.
Chẳng hạng năm 1993, Indonesia khai thác và xuất khẩu hơn 661 tấn thì năm 1997 chỉ còn 302 tấn; tương tự như Indonesia, Malaysia từ 43,6 tấn còn 21,6 tấn; Campuchia năm 1995 khai thác và xuất khẩu 133,8 tấn thì 3 năm sau chỉ còn 13,2 tấn; Ấn Độ năm 1995 xuất khẩu 15,1 tấn thì năm 1997 chỉ còn 1,4 tấn.
Ở Việt Nam, theo thống kê của ngành Thương mại từ năm 1986-1990, khai thác và xuất khẩu khoảng 1.163,9 tấn trầm hương. Nhưng cũng giống như các nước là số lượng ngày càng giảm sút. Chẳng hạn năm 1985 khai thác và xuất khẩu 216,1 tấn thì năm 1990 chỉ còn 73,4 tấn.
Trầm hương được mua bán dưới nhiều hình thái khác nhau, nhưng các nước có nguồn trầm hương, phần nhiều là xuất khẩu dạng mảnh, miếng chiếm 95%, dạng gỗ chiếm 3%, dạng bột chiếm hơn 1% và tinh dầu dưới 1%.
Vừa qua, hiện nay và những năm tiếp theo khối lượng trầm hương mua bán trên thị trường sẽ giảm sút nghiêm trọng do nguồn cung cấp từ thiên nhiên đã cạn kiệt và bị ràng buộc bởi sự kiểm soát của Chính phủ các nước và Công ước Quốc tế cấm mua bán các loại động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES), nên cung cách xa cầu, làm cho giá cả ngày càng tăng lên.
Chẳng hạng, một kg kỳ nam, thập niên 80 giá từ 1.500 – 5.000 USD, nay tăng lên 15.000 – 50.000 USD (theo lọai), trầm hương loại 1 từ 800 -1.200 USD, lên 7.000 – 8.000 USD; các loại khác cũng có mức tăng từ 10 đến 15 lần. Tinh dầu trầm hương hiện nay tùy theo chất lượng, xuất xứ và công nghệ sản xuất, có mức chào bán từ 5.000 đến 80.000 USD/lít.
Thị trường mua bán trầm hương và các sản phẩm trầm hương chủ yếu là Đài Loan, Thái Lan, Hồng Kông, Singapore (70% tái xuất), thị trường tiêu thụ trực tiếp là các nước Ả rập, Nhật Bản (loại trầm hương tốt), khu vực Hồi giáo, Phật giáo và các ngành hương liệu mỹ phẩm, đông y, dược phẩm.
Nhu cầu về trầm hương
- Xu hướng wellness:Nhu cầu sử dụng trầm hương tăng cao do xu hướng sống lành mạnh và quan tâm đến sức khỏe tinh thần lẫn thể chất.
- Ứng dụng đa dạng:Trầm hương được sử dụng trong ngành spa, trị liệu, y học cổ truyền, sản xuất mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và các sản phẩm phong thủy.
- Nhu cầu theo khu vực:
- Châu Á: Nhu cầu về trầm hương tự nhiên tăng do nhận thức về lợi ích sức khỏe.
- Bắc Mỹ: Nhu cầu vụn gỗ và tinh dầu trầm hương rất lớn.
- Trung Đông (UAE): Nhu cầu về trầm hương là rất cao, xem trầm hương là “vàng lỏng” và biểu tượng xa xỉ trong văn hóa và ngành công nghiệp xa xỉ.
Thị trường trầm hương
- Quy mô thị trường:Thị trường trầm hương toàn cầu dự kiến tăng trưởng với tốc độ CAGR 7% từ 2021-2028.
- Sản phẩm chính:Nhu cầu về nhang, tinh dầu trầm hương và trầm miếng rất lớn.
- Thách thức về nguồn cung:Nguồn trầm hương tự nhiên ngày càng cạn kiệt do khai thác quá mức trong quá khứ, dẫn đến giá cả tăng cao.
- Sự phát triển của trầm hương nhân tạo:Để đáp ứng nhu cầu, trầm hương nhân tạo được nghiên cứu và tạo ra, có hương thơm và đặc tính gần giống trầm tự nhiên, với giá thành thấp hơn.
- Thị trường xuất khẩu chính:Trung Quốc, Ấn Độ, và Trung Đông là những thị trường tiêu thụ lớn, trong khi các nước như Đài Loan, Hồng Kông, Singapore tái xuất khẩu.
